U WA YAM NGA HPUM NA MATU SAI CHYUP ANA GANU HPE SAT SHAMYIT KAU RA AI

Sai chyup ana ganu ngu ai go, u wa yam nga sai hte n-gun wa ai bo lu sha hpe chyup lu chyup sha kau ya ai gaju jai, wahkali, nga tsi, u shinglim re ai ni hpe ngu ai re. Dai hta gaju jai re go u wa yam nga pu kan gata e rong nga nna, sai hte n-gun de wa ai bo lu sha hpe chyup lu chyup sha kau ya nna, nga tsi, u shinglim, wachyit re ana ganu ni go u wa yam nga mun gata e rong nga nna sai chyup lu chyup sha kau ya rai nga ai.
Sai chyup ganu ndai ni go, aten lado shagu nga nga ai. Raitim ana ganu dai ni hpe sat shamyit kau na matu go, aten lado bai tam ra nga ai, ga shadon: Sagu Bainam hkum hta go ninglum ta shang wa mahka e mun zen kau ai hpang sat shamyit lu yang grau mai nga ai. Dai aten hta nam rot tsom wa sai majo, yam nga ni ahpum asau rai wa na ten mung rai mat nga ai. Shingrai yam nga ni ahkum de n-gun wa ai lu sha hpe sai chyup ganu e nchyup sha kau shangun na hku htim htang ton ra ai. Shaloi she u wa yam nga hpum sau lawan lu ai.
Nshung lado shang wa mahka e u wa yam nga ahpum asau rai na matu sai chyup ganu ni hpe galang mi sat shamyit kau ra ai, hpa majo nga yang, nshung ta du jang washat ntu tsom ai majo, yam nga ni a hkum de n-gun shang ai bo washat nlo nga ai ko go, sai chyup ganu ni e bai chyup lu kau ya jang go, yam nga ni grau lasi lamun rai mat chyalu sha rai nga ai. Dai sai chyup ganu go shara shagu nga chyong nga ai, raitim anhte masha lang ai tsi ladat sha htap htuk jang go, u wa yam nga hkrum sha nga ai tsin-yam hpe lu shagrit shayom kau ya nga ai.
Bai nna u wa yam nga rong ai shara hpe asan aseng di ye jasan kau nhtom, tsi gat kau nna sai chyup ganu sat kau jang, wa ga gano sha tim, kro gata de sai chyup ana ganu nshang lu nga ai. Sai chyup ana ganu dai u wa yam nga a kro kan gata na sai chyup lu sha kau ya ai hta n-ga, u wa yam nga a mun gata rong nga nna adi di rai mayat jat wa chye nga ai, u wa yam nga hkum gaya nna hkum gaya shamai na matu, n-gup hte gawa ra ai majo, dai sai chyup ganu u wa yam nga a n-gup ko nna kro kan gata de shang nhtom, u wa yam nga akro gata de adi di gasha hkai rai mayat jat wa nna, u wa yam nga a sai shan hpe chyup sha kau ya nga ai. Dai majo u wa yam nga a hkum hpe asan sha gashin masit shatsom kau ya ya di ra ai. Lahta e tsun lai wa sai sai chyup ana ganu hpe shalot shakap ai ayu re ni hpe mung sat shamyit kau ra nga ai.
Bai lam mi go sanseng ai washo washat yo na lam, nsanseng ai washo washat yo jang, u wa yam nga ko ana ganu kap wa chye ai, ga shadon: Wa ahkum hta rong ai sai chyup ana ganu go wa ni masha a hkyi sha, shing nrai go sai chyup ganu adi di ton ai wa shat sha hkrup nna kap la ai mung nga ai. Lama wa hpe rong kau nhtom, wa shang masop sha ai namdum re run kau di ahkyi nsha shangun ai sha sadi maja lu yang, sai chyup ana ganu nkap lu ai.
Bai u wa yam nga nong e du hkom ai shara hkan na lapop gaji hpe hkan sat shamyit kau ra ai. Hpa majo, nga yang, dai sai chyup ana ganu go lapop gaji a hkum hta adi shang di nga ai, shing rai dai sai chyup ana ganu a adi go lapop gaji hkum gata e kro nhtom, shara magup brat mong kap wa ai majo, u wa yam nga, bainam re ko kap chye nga ai. Shingrai lapop gaji hpe sat kau ra ai, shaloi she dai sai chyup ana ganu gasha ni ten tong ya mi rai jang si mat wa na sha rai nga ai.
Ana ganu shakap chye ai go, ayu re ni mung no rai nga ai, ayu apu gata ko ana ganu amyu magup rong nga ai, shingrai wa ni yu chyasi hta sha hkrup jang, wa ko ana ganu kap chye ai, dai majo ayu hpe sat shamyit kau ra nga ai.
U wa yam nga ni a hkum na sai chyup ana ganu ni hpe sat shamyit kau na tsi ladat: 1, Kahkum tum hpe gangau nna gongze si hte gayau shadu yo yang, yam nga pu gata e rong ai gaju jai hpe lu jahkrat kau ai,bai masha a pu gata e mung dai bo shingtai rong nga ai, shingrai lahta e tsun ai kahkum tum gangau la nna gongze si hte gayau la nna jahpot manap kan gaman no rai yang, gayau shadu lu jang aloi sha gaju jai lu jahkrat kau nga ai. 2, Sai chyup ana ganu nkau mi go nga dumsu, bainam ni a pushi e rong ai, amyu nkau mi go gumra, logung, loze a pu gaba hte pu gaji hta rong shajang nga ai. Dai hpe mung jahpot manap e kan gaman no rai nga yang, nnan ga sho la ai no gatsing nga ai kahkum tum yo yang, dai ana ganu gaju jai galu hpe lu jahkrat kau ai. 3, Shong de na kasi machyim hpe yu yang, kyin 30-50 du sai wa gasha hpe galang mi yo yang, rong 2-3 yo na, gaba sai bainam hpe go galang mi rong 8 hte kyin mi yo yang gaju jai galu jahkrat kau ya lu nga ai.
Wa hpe mala la di zingri zingrat sat ai go, wapu gata e rong ai gaju jai amyu mi re, gaju jai dai bo go wa a hkum de n-gun wa ai lu sha dat hpe chyup lu chyup sha kau ya nna wa lasi wa rai chye nga ai, grau laja ai lam go gaju jai dai shara magup majoi mi shajut shalon hkom nna, shagri hku shapyik kau ya re majo, shagri pu gata de nlu lui shang wa nna wa si mat rai chye nga ai. Shingrai gaju jai dai hpe tut e tsi htang kau na matu, kahkum tum, muize si, machyang si ni tut e jo sha nga yang mai nga ai.
Muize si hpe rai nmyin no tsit ai ten hta di garau shachyang ton ai hpe go muize si shachyang nga ma ai. Muize si no tsit nga yang, wan hte n garau ai sha jahkro ton ai mung gaju jai jahkrat tsi mai di ai.
Machyang si hpe mung shingtai jahkrat tsi mai shatai nga ai, u wa yam nga hpe yo na rai jang, wan n wut shaja ai sha garau la nhtom htu mani yo yang mai nga ai, lama wa muize si hte gayau yo lu yang tsi grau dan nga ai.kyin 30 rong sai wa gasha hpe muize si shadung rong mi, machyang si rong mi bang nna hpunlum hte gayau la nhtom, manit shadin nna lahkong lang yo yang mai ai.
Gaju jai lani lana mi na laman e mayat ganu sen 2 lu mayat nga ai, dai mayat ganu ni go wahkyi nyi ai shaloi hkan lom pru wa wa rai nga ai majo, walong nong e ye jasan kau kau rai ra nga ai. Masha e jahkrat kau ya ai hpe mung wa ko nkap na matu, a lawan ye jasan kau ya ra ai.
Magri tsit ngu ai go magri n lo nna byin pru wa ai re, ndai bo mung shingtai jahkrat ai tsi mai shatai nga ai, raitim ahkut la yak ai majo, (磷酸铜) ngu ai bo galo ton chyalu mari lang yang grau mai ai. Linsonhtung hte bainam pu e rong ai gaju jai jahkrat yang grai mai ai, linsonhtung rong mi, n tsin kyin 5, (盐酸) tsibang nna yong galang ta gayau lang na, tsi dai gayau lang ai shaloi bainam lo nlo ko yu nna, ya gayau yang, ya lang kau ra ai. Tsi yo na shatang go shata mi chyen du sai hpe haushin 15, shata mi chyen hte shata 2 du sai hpe haushin 20, shata 2—3 du sai hpe haushin 25, shata 3—4 du sai hpe haushin 30, shata 4—5 du sai hpe haushin 35, shata 5—6 du sai hpe haushin 40, shata 6—7 du sai hpe haushin 45, shata 7—8 du sai hpe haushin 50, shata 8—10 du sai hpe haushin 60, gaba sai bainam hpe haushin 60 ko nna nmai jan lai na.
Lahta e tsun lai wa ai hte maren, sai chyup shingtai ganu ni go, pu kan gata e rong nga ai, sai chyup shingtai hpe grau nna lu sat shamyit kau na matu, lason jahku shong yo nna tsi bai yo yang grau mai ai, tsi yo ai hpang na-yi hkum 4 du jang, kan mase tsi bai yo ra ai, hpa majo nga yang, shingtai nkau mi go mana hpam mat ai sha re, lama wa kan mase tsi lawan n yo jang dai mana hpam nga ai shingtai ni bai bran wa nna n-gun de wa ai lu sha dat hpe chyup sha kau ya rai nga ai. li de kyin 30 du sai wa gasha hpe nam tsi seng e dut ai (大黄) ngu ai rong mi, (芒硝) ngu ai tsi rong mi jan hte gayau yo jang, hkyi hte shingtai yong galang ta mase pru wa mat ai.
U wa yam nga pu kan e ganing re shingtai ana rong ai hpe chye lu na matu go uhkyi wahkyi ko jep yu yang she chye lu ai, rai yang hkaimu gahtong nhton hta dai zon jep yu na maga n-gu nga ai, raitim u wa yam nga ni sha go lu sha nna hpum go nchye, loze gumra ni go kan machyi gadau wa wa re hpe mu lu nga ai, shaloi shingtai rong nrong chye lu sai.
         (Sok gale ai: Maran Bok Ja)