GINSUM GAP NNA SABYI SI HKAI NA LADAT

 (Shata 10 nhtoi 20 ya na do)
Sabyi bong hkai ai shaloi gata namhpun grung grung bang ra ai, hkai ton ai hpang ntsin atsom jo nna shingtai ana ni hpe hpang maja sat lajang kau ra ai. Sabyi ru limi 20—30 daram galu wa ai shaloi, lakying grau kying jat wa na matu matsun mahti di kau na, kying jat wa ai lakying hpe grau gaba tsom ai lakying 2—4 daram ngam ton nna gaji gajo re lakying gasha ni hpe matsun mahti di kau, shing nrai rep di kau na. Lakying nnan ni mida 0.6 shing nrai mida 1 daram galu jang matsun bai mahti di kau na, lakying ko lakying gasha bai prut jat wa ai hpe lap 1—2 daram sha ngam ton nna matsun mahti di kau na, dai hte rau kabrang jung, hpri saidong gren rai nna aru nnan hpe gang shalun ton na, dai hpang sabyi lap hkrat wa jang sabyi hpun a hkrang hta hkan nna aru nkau rep di kau ra sai. Nau n gaja ai sabyi hpun hpe go apot yang na lakying 3—5 daram re shara ko nna rep di kau na, ramdo gaja ai hpe limi 30—50 daram re shara ko nna rep di kau nna, hpri saidong lahkong maga de gyit shakap ton na, grau gaja ai hpe nong e rep di lajang kau kau rai ra ai.
Ginsum gata ko sabyi si hkai yang sadi ra ai lam ① Palasatik galup magap na aten masat ra ai. Sabyi hpun mung alap chye run ai gaga namsi hpun ni hte maren lakying nnan ginsa wa magang matsun do chye yup chyana to nga ai, ndai zon alap run mat ai hpang shata mi jan rai jang she bai chye prut galu wa ai. Nli nbung jang palasatik galup magap ai ahkying aten mung n bung hkat nga ai, ga shadon: 巨峰sabyi si hpe go shata 12 si de galup magap na, bai nna grau myin lawan ai bo sabyi si hpe go shata 11 si de mai galup magap sai, grau lagyi ai shara hkan go ndai hta grau no jau ra nga ai, palasatik galup magap ton ai hpang 3—5 ya laman hta go shani hkan yihku magap ton ra ai. Nshung lado hta mung ginsum ntsa ko yihku magap ton ra ai, nshung lado lai ai hpang shani hkan yihku gun kau nna gahtet gatsi shadang loi shatso dat ra ai, dai hpang 15—20 ya ko nna go maku rot wa sai, 60—65 ya a hpang ko nna go apu bai pu wa ra ai, apu go 12—15 ya daram na hkra lu pu ai, apu pu nna gade daram na jang she asi myin lu na go nli hta hkan nga ai. ②Gahtet gatsi shadang tek sharam ton ra ai. Sabyi hpun hkai shabyin lu na matu, gahtet gatsi shadang sharam na mung grai ahkyak ai, lamu hpong jang go ginsum gata na gahtet gatsi shadang grai tso jat lawan nga ai, shana hkan bai rai jang makau grup-yin na gahtet gatsi shadang nyem ai majo, ginsum gata na gahtet gatsi shadang mung nyem mat wa sai. Gahtet gatsi shadang nau tso shing nrai nau nyem mat jang go sabyi hpun gaba wa na hte asi si na hpe grai wa-hkye hkra ai. Dai majo gahtet gatsi shadang hpe sabyi hpun lu ring tsom wa na hte asi chye si wa na daram ko sharam ton ra ai. Apu garai n pu ai ten hta go shani hkan gahtet gatsi shadang laman 25 a lawu de sharam ton na, laman 25 ko nna tot lai mat jang go ginsum ntsa hku nbung nsa loi jashon bang ra sai, shana e go laman 7—8 a lapran ko sharam ton ya na, laman 7—8 a lawu de rai mat jang go bai sharai shatso dat ra ai; Apu pu wa hkyem ai shong hte apu pu ai hpang hkan go shani hkan laman 15—28 a lapran ko sharam ton na, laman 30 a lahta de rai mat jang go ginsum ntsa hku nbung nsa loi jashon bang ra sai. Shana e go laman 14 daram hta sharam ton na, shaloi she apu nli shalot la lu nna asi grau si ai; Asi gaba wa ai ten hta go gahtet gatsi shadang tso jat wa sai majo, ginsum gata hta mung grau gahtet sa-up wa sai, dai aten hta go shani hkan laman 28—32 a lapran hta sharam ton na, lama laman 32 a lahta de rai mat jang go ginsum ntsa hku nbung nsa jashon bang ra sai; Asi kung myin wa ai ten hta go nsam tsom na matu shana e laman 12—15 a lapran ko sharam ton ra ai. Nbung nsa jashon bang na ladat mung chye ra ai, ga shadon: Shong nnan do hkan go ntsa hku sha jashon bang nhtom, shakum gata hku galangta jashon bang na.
Bam shadang tek sharam na hte ahka jo na lam Sabyi pu majom wa ai ten hte apu pu hkyem wa ai ten hta go, bam shadang 70%—80% a lapran hta sharam ton na; Apu pu an nga ai ten hta go bam shadang 60%—65% a lapran hta sharam ton na. Bam shadang nau tso mat jang go apu lawan n pyan hkro nna nmoi pu atsom n lu mong ai majo, nli atsom n lu shalot la nga ai, bam shadang nau nyem mat jang mung apu chye yat hkrat mat ai. Ahka go 6 lang jo ra ai, shong nnan lang go nshung lado shang wa na shong e hkunhkro shalot na matu galang mi jo na, dai hpang palasatik galup magap kau nna galang mi jo na, sabyi ru nnan bai maji rot wa jang galang mi jo na, apu langai lahkong pu wa ai shaloi galang mi jo na, ndai lang jo nna go ngam shalong nga ai aga hkan palasatik tsop magap kau ra ai. Apu wai mat ai hpang galang mi jo na, apu wai mat ai hpang 20 ya daram rai jang galang mi jo na. Sabyi si gaba wa ai shaloi galang mi jo na, ndai lang jo nna go n mai jo sai.
Namhpun dat na lam Namhpun go shata 10 hta shayat lam jahkro la ai wahkyi namhpun galang mi dat bang na, ndai bo namhpun go yi mu mi hta kungyin 4000—5000 daram dat bang ra ai, dai ko 速效氮namhpun，鳞钾肥namhpun hte微肥namhpun re ni mung loi no bang ra ai. Maku maji rot wa ai shaloi galang mi jat bang na, ndai lang go yi mu mi hta三元复合肥namhpun kungkyin 50，尿素namhpun kungkyin 50，磷酸二氢钾namhpun kungkyin 50 di jat bang na. Apu pu wa na shong e alap ko 0.2—0.3% re尿素namhpun shing nrai磷酸二氢钾namhpun hpe ahka hte pau la nna 2—3 lang gat bun na. Apu wai mat ai hpang hka jo nna yi mu mi hta尿素namhpun kungkyin 50 daram hpe ahka hte pau la nna gat bun na, shata 4 si de hte shata 5 pro de go yi mu mi hta 硫酸钾namhpun kungkyin50 daram gat bang na. Sabyi si gaba wa ai ko nna kung myin wa ai ten hta go alap ko稀土微肥namhpun hte光合微肥namhpun hpe ahka hte pau la nna 2—3 lang gat bun ra ai.
Sabyi pu hte sabyi si hpe gon lajang na lam Sabyi si hpe ginsum gata hta hkai ai go asi grau si grau tsom na matu mung rai nga ai, asi gaba nna nsam tsom na matu sumbyau shagu hta asi ramdo si na hku sharam ton ra ai, asi sumbyau nau lo, asi nau ginjup jang, asi atin apu rai nna nsam mung nau n tsom ai. Apu pu wa na shong laban bat mi daram hta dai apu majo na matsun 1/4 shing nrai 1/5 daram mahti di kau ra ai, dai hta lai nna makau hkan na gaji gajo re apu majo ni hpe mung mahti di kau na, apu pu an ai laman hte apu pu wai wa ai ten hta go yi mu mi hta ahka kugkyin mi ko赤霉素namhpun hauhke 25 daram pau nna gat bun shing nrai asi shingchyo nkang hpe lahkong lang madit tsing ya na, ndai hku galo lu jang, atum n rong ai asi lu la sai.
Sabyi ru rep di na lam. Sabyi ru hpe nong e rep di lajang kau ra ai, shaloi she nbung nsa hkrang nna jan atsom wa ai. Lakying ndung hpe jau ko nna lu rep di kau yang she lakying madung ni grau gaja tsom ai, asi si shangun na aru hpe go apu pu ai lahta do na lap 4—6 daram ngam ton nna rep di kau u, lawu do na apu garai n pu shi ai lakying gasha ni hpe go lawan wan rep di kau ra ai, apu pu sai lahta do de na maku hpe mung alap langai ngai sha ngam ton nna rep di kau ra ai, dai ko nna bai prut wa ai lakying gasha ni hpe alap lahkong hkong ngam ton nna bai rep di kau ra ai. Aru nau hkram shon, lakying nau hkram gumpap jang, namhpun n-gun lahpot ai hta n-ga gon lajang yak ai majo, nkau rep di kau ra ai, lakying nnan limi 40 a lahta de galu du jang gren ton ai hpri saidong de hta shalun ra sai. Ginsum gata hta hkai ai sabyi si hpe shata 5 shagong ko nna shata 6 si de du hkra lu di la nga ai, sabyi si wai mat ai hpang palasatik gong kau nna alap maku ni atsom bai rep lajang kau ra ai. Nshung lado hta go lakying 3—5 daram sha ngam ton jang rai sai, ndai hku galo yang go hpang shaning maku gaba tsom nna asi mung grau si ai.
Shingtai shingko ana hpang maja sat lajang na lam Ginsum gata e hkai ai sabyi hpun go shingtai shingko nau n sha, ana nau n byin ai, rai yang nshung lado hte htingra lado shang wa ten hta, shani hte shana na gahtet gatsi shadang grau shai hkat ai hta n-ga, lamu mung, nbung nsa atsom n lu jashon, grau sa-up gahtet, bam shadang tso re majo ana htang n-gun yom mat wa, ana amyu myu chye byin wa ai, ana dai ni hta grau chye byin ai go 灰霉 ana rai nga ai, ndai bo ana ganu go grai si yak ai, nshung ta du jang aga hte hpun lakying chyatsam hkan chye makoi rong ai, bai nna nbung nsa shing nrai gon lajang sa wa ai lam ko nna mung chye jahkron shakap dat nga ai, shi go apu pu ten hte asi kyi si wa ten hta pu si nkang ko lo chye shang jahten nga ai, ndai bo ana shang sai sabyi pu si nkang go chyang chyang mang mang rai byin wa ai hpang chye yat hkro si mat ai. Dai aten hta gon lajang n du jang go gade ya n rai yang apu hte asi yat hkrat mat nna manu mana hkrat sum mat chye ai, ndai bo ana hpang maja na matu,  sabyi pu pu wa ai ten hte apu wai mat ai hpang ahka jo nna ngam shalong nga ai aga hkan palasatik tsom magap kau nhtom, nbung nsa lawan wan jashon bang ra ai. Lamu mung ai rai jang go shani ga-ang grau gahte sa-up ai shaloi jashon bang na, ndai bo ana hpe go nnan byin wa ai ten hta atsi lawan gat ra ai, atsi hpe ladat myu 3 hku nna mai gat bun ai: ① 50% re朴海因可湿性粉剂ko ahka htam 1500 daram pau la nna gat bun na; ②50% re速克灵可湿性粉剂ko ahka htam 800 daram pau la nna gat bun na; ③65% re甲霉可湿性粉剂ko ahka htam 800 daram pau la nna gat bun na. Atsi ndai ni hpe ta hte hpai gat ai bo tsi gat pung lang nna asi nkang ko sha gat bun na.
Sabyi si hpe hpaji ladat hku atsom hkai shalat gon lajang du jang, 2 ning rai jang asi si nna, yi mu mi hta sabyi si kungkyin 1000 mi daram lu di la mai ai, 3—4 ning ngu na laman hta go, yi mu mi hta sabyi si kungkyin 2000—3000 daram lu di la mai ai. Dai majo sabyi si hkai yang ja gumhpro grai lu tam nga ai.   (Ngut sai)